Menu

Tadeusz Szeligowski

Popiersie Tadeusza Szeligowskiego

Kompozytor i pedagog. Urodzony 13 września 1896 we Lwowie, zmarł 10 stycznia 1963 w Poznaniu.

  1. W osiemnastym roku życia ukończył (z odznaczeniem) gimnazjum klasyczne i Galicyjskie Konserwatorium Muzyczne we Lwowie, gdzie uczył się gry na fortepianie w klasie Viléma Kurza oraz teorii muzyki u Stanisława Niewiadomskiego.
  2. W 1918 rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, wieńcząc je otrzymanym w 1922 dyplomem i tytułem doktora praw.
  3. W latach 1921-28 studiował muzykologię (jako ekstern) na Uniwersytecie Jagiellońskim. Jeszcze w 1923 przeniósł się do Wilna.
  4. W latach 1925-27 wykładał historię muzyki w tamtejszym konserwatorium muzycznym.
  5. W 1929, jako stypendysta Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, wyjechał na dalsze studia do Paryża, gdzie doskonalił swoje umiejętności w zakresie kompozycji pod kierunkiem Nadii Boulanger oraz instrumentacji u Paula Dukasa.
  6. W 1930 roku napisał Tadeusz Szeligowski “Koncert na orkiestrę”. Był wówczas na stypendium w Paryżu, gdzie studiował pod kierunkiem Nadii Boulanger. Działał tam w Stowarzyszeniu Młodych Muzyków Polaków, był nawet członkiem Zarządu. Po wykonaniu “Koncertu” w 1935 roku w Poznaniu w miejscowej prasie ukazało się kilka recenzji (ich fragmenty przytacza Tadeusz Szantruczek w książce “Komponować… i umrzeć”).
  7. Po powrocie w 1931 wykładał teorię i kompozycję w Poznańskim Konserwatorium Muzycznym.
  8. Lata wojny przetrwał w Wilnie, pracując jako organista w kościele św. Kazimierza.
  9. W 1945 pełnił funkcję dyrektora Państwowej Szkoły Średniej i Umuzykalnienia w Lublinie.
  10. W 1947 doprowadził do otwarcia Państwowej Wyższej Szkoły Operowej w Poznaniu i stanął na jej czele. Został również I dyrektorem Filharmonii Poznańskiej. W latach następnych kierował katedrami kompozycji w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie i Poznaniu.
  11. W 1950 otrzymał tytuł profesora.
  12. W latach 1951-54 sprawował funkcję Prezesa Zarządu Głównego Związku Kompozytorów Polskich.
  13. W 1961 powołał do życia Festiwal “Poznańska Wiosna Muzyczna”. Tadeusz Szeligowski był laureatem wielu konkursów kompozytorskich:
  • w 1930 otrzymał wyróżnienie za “Suitę archaiczną” na orkiestrę (1930) na Konkursie Kompozytorskim im. Henryka Melcera w Warszawie;
  • w 1932 – wyróżnienie za oratorium “Psalm XVI” (1931) na Konkursie Wielkopolskiego Związku Kół Śpiewaczych w Poznaniu;
  • w 1934 – I nagrodę za pieśń “Regina coeli laetare” na chór (1934) na Konkursie Małopolskiego Związku Towarzystw Śpiewaczych i Muzycznych we Lwowie;
  • w 1938 – dwie pierwsze nagrody za “Psalm radosny in memoriam Guillaume Dufay” na chór mieszany (1938) i “Pieśń żeglarzy” na chór mieszany (1938) na Konkursie Miesięcznika “Śpiewak” w Warszawie;
  • w 1948 – II nagrodę za Kantatę o sporcie “100 m” na głos solo, chór i orkiestrę (1948) na Konkursie Olimpijskim Związku Kompozytorów Polskich;
  • w 1949 – II nagrodę (pierwszej nie przyznano) za dialog muzyczny “Panicz i dziewczyna” na sopran, baryton, chór mieszany i orkiestrę lub fortepian (1948-49) na Konkursie Polskiego Radia i Ministerstwa Kultury i Sztuki na pieśń do słów Adama Mickiewicza; III nagrodę za “Sonatę d-moll” na fortepian (1949) na Konkursie Kompozytorskim im. Fryderyka Chopina oraz wyróżnienie za pieśń “Arion” na tenor z fortepianem (1949) na Konkursie na pieśń do słów Aleksandra Puszkina. Ponadto został uhonorowany: w 1950 – Nagrodą Państwową II stopnia za “Wesele lubelskie” na sopran, chór mieszany i małą orkiestrę symfoniczną (1948), suitę z baletu “Paw i dziewczyna” (1948) i pieśń “Arion”;
  • w 1951 – Nagrodą Państwową I stopnia za operę “Bunt żaków” (1951);
  • w 1957 – Nagrodą Prezesa Rady Ministrów za operę “Krakatuk” (1954);
  • w 1963 – Nagrodą pośmiertną Związku Kompozytorów Polskich za całokształt twórczości oraz Nagrodą pośmiertną Polskiego Radia i Telewizji za operę-oratorium radiowe “Odys płaczący i opuszczony” na głosy recytujące, chór i orkiestrę symfoniczną (1962).

Tadeusz Szeligowski był w swoim czasie entuzjastą nowej muzyki. Podczas I wojny światowej zafascynowała go muzyka Debussy’ego i pod jej wpływem uznał się za “wiecznego niewolnika nowej muzyki”. Na muzyczne nowości pozostał zawsze otwarty, choć sam w swojej twórczości przeszedł na pozycje istotnie konserwatywne, a przynajmniej eklektyczne. Jeszcze przed II wojną światową głosił pogląd, że muzyka – także współczesna – powinna być przeznaczona dla wszystkich, wobec czego nowatorstwo i eksperyment powinny mieć granice określone możliwościami percepcyjnymi zwykłych słuchaczy. “Dzieło powstające w oderwaniu od tradycji jest dzieckiem już od chwili poczęcia martwym” – mawiał swoim studentom w latach czterdziestych i pięćdziesiątych. Ale w roku 1961 powołał do życia Festiwal Polskiej Muzyki Współczesnej “Poznańska Wiosna Muzyczna”, gdzie miała być prezentowana muzyka nowa we wszystkich jej przejawach, również tych całkiem awangardowych.

Opracowanie: Polskie Centrum Informacji Muzycznej, Związek Kompozytorów Polskich.

Powiększ tekst Zmień kontrast